3. Dünya Savaşı Çıkacak Mı?

Dünya, 2 büyük dünya savaşı gördü. Bu savaşlara dünya savaşı denmesinin nedeni, dünyada söz sahibi büyük ülkelerin açık açık karşı karşıya gelmesidir. Yoksa tarihin her döneminde sıcak savaş dünyada olmuştur.

Ayrıksı bir durum, soğuk savaş dönemidir. Yaşanan iki dünya savaşından daha çok kaynak harcanan, daha çok silah ve mühimmat üretilen bu soğuk savaş döneminde, sadece büyük güçler cephede karşı karşıya gelmemiştir. Fakat şu bilinen bir gerçektir ki soğuk savaş, dünyadaki klasik savaş yöntemini kökünden değiştirdi.

Yarışan Teknolojiler

Soğuk savaşla birlikte, bir ordunun güçlü olup olmadığı konusundaki belirleyici özellikler de değişti. Asker, uçak, gemi vs. sayısı önceden bir ordunun gücünü doğrudan ortaya koyar iken, bu işler karmaşıklaşmaya başladı. Bir ülkenin sahip olduğu teknoloji ve bu teknolojiyi savaş sanayiine entegre etme kabiliyeti, o ülkenin ordusunun gücünü, asker sayısından daha kararlı bir şekilde ortaya koymaya başladı. Bu nedenle artık dünyada ülkelerin "asker, silah vs." sayıları değil, etkin teknolojik savaş kabiliyetleri yarışmaktadır. 

Trump, Dünyayı Savaşa Mı İtiyor?

İsrail'in Filistin'deki kıyımı sırasında İran'a yapılan müdahale, Suriye'deki rejim değişikliği, Venezuela'nın istilası ve şimdi tekrar İran ve sıradaki Avrupa hedefi, bir dünya savaşının ayak sesleri olarak yorumlanmaktadır.

Bu yoruma katılmamak mümkün değildir. Rusya-Ukrayna savaşının uzaması da bu denkleme eklendiğinde, yeni bir dünya savaşının çıkmasının kaçınılmaz olduğu açıkça görülmektedir. Ancak ortada çok bilinmeyenli bir denklem var: Trump, tüm bu insanlık dışı girişimleri, iç ve dış borcunu kapatmak ve petrollere sahip olmak için yapıyor ama diğer yandan uzun soluklu bir sıcak savaşa kalkışması, yeni bir ekonomik yük getireceğinden, Trump'ın sıcak savaş istediğini savunmak, mantıksız gelmektedir.

Trump'ın İşlerinde Mantık Aramak Mümkün Mü?

ABD, son 10 yıldır hiçbir mantık kuralına sığmayan işlere kalkıştı ve kendi dış ve iç borcunu katladıkça katladı. ABD, uzun zamandır dünyada en çok dış borcu olan ülkeydi ama hiç bu kadar dış borca erişmemişti. Öyle bir iç ve dış borca girdi ki, dünya üzerindeki tüm servet toplansa, bu borcun karşılanması mümkün olmayacak dereceye ulaştı. 

Trump, iç ve dış borcu indirmek için önce tasarruf paketleri açıkladı ama olmadı. Sonra bir çok ülkeye (başta Kolombiya, Teksas olmak üzere) "gelin bize katılın" deme cüretinde bulundu. Ukrayna'nın kıymetli madenlerini ele geçirmek için Rusya tehdidini harladı. Kısa vadeli çözümler için uzun vadeli tüm politikaları yerle yeksan etti. Bu nedenle Trump yönetimi, "ekonomik sorunları çözmeye çalışırken sıcak savaşla yeni ve ağır bir ekonomik yük yükleme" çıkmazını mantıksız görmemektedir. "Bugünün sorununu bugün, yarının sorununu yarın çözeriz." ilkesi, Trump'ın yönetimini en iyi anlatan cümledir.

Peki 3. Dünya Savaşı Çıkacak Mı?

Bu soruya vereceğimiz cevap, aynı zamanda "zaman kipi"ni de barındırmalıdır. Eninde sonunda 3. Dünya Savaşının bir gün çıkacağı kaçınılmazdır. Çünkü 2 dünya savaşı geçiren bir dünya, üçüncü bir dünya savaşını da doğuracaktır.

Ama son günlerde yaşanan sıcak gelişmeler, beklenen dünya savaşının öncüsü müdür, esas konu budur. Mantıken; gerilen bu ortamın büyük bir savaşa neden olması lazımdır ama bu beklenen büyük bir dünya savaşı olur mu, buna hiç tereddüt etmeden "evet" demek mümkün değildir.

Dengeler Ne İşe Yarıyor?

NATO başta olmak üzere AB ve diğer bölgesel ittifaklar, yeni bir dünya savaşı çıkmasın diye oluşturulan dengelerdi. Ama ABD'nin fütursuz politikaları, dengelerin ayarlarını da bozmaktadır. Ayrıca her bölgesel dengenin içine doğrudan yahut dolaylı olarak sızmayı başaran ABD, denge niteliğindeki bölgesel güçlerin de dengesini bozmaya başladı. Dolayısıyla dengeler artık birer "denge" olmaktan çok uzakta kaldılar.

Sonuç

Yaşanan olaylar, Ortadoğu ve Avrupa'da bölgesel savaşların çıkacağı ve bu savaşlara ABD'nin doğrudan ve dolaylı olarak katılacağı da açıkça görülmektedir. Ancak Ortadoğu ve Avrupa'daki yaşanan ve yaşanacak olan çatışmalar tüm dünyaya sıçrayacak bir niteliğe sahip değildir. Çünkü tüm dünyada, ticari anlaşmalar hâlâ geçerliliğini korumaktadır. Yeni dünyada, dünya savaşlarını, bu tip çatışmalar değil, uluslararası ticari anlaşmaların geçerliliğini koruyup korumadığı unsuru belirlemektedir.